Bilgi Bankası » Anket Çalışmasının Yönetilmesi
Posta Anketleri
Bu tür anketlerin yeterli cevaplanma yüzdesine ulaşılabilmesi için titiz bir hazırlık ve uygulama süreci gerektirir. Soru formları cevaplayıcıya genellikle posta aracılığıyla ulaştırıldığından cevaplayıcıların soruları tam olarak anlayamadığı durumlarda yardım istemeleri söz konusu değildir.
Posta anketleri için kontrol listesi;
· Cevaplayıcılara anketin amacının amacının açıklandığı bir ön bilgilendirme mektubu gönderin. Bu mektup insanları bir anketin geldiği konusunda uyaracaktır. Ayrıca bu mektupta insanların anketi neden cevaplandırmaları gerektiği ve ankete kimlerin katıldığı açıklanmalıdır.
· Hazırlanacak kısa ve resmi bir mektup soru formuna eklenmelidir.
· Cevaplayıcılara anket formunun bir kopyasının gönderileceğini ve bu şekilde alınan bilgilerin ne şekilde kullanıldığını görebilecekleri taahhüt edilebilir (Böyle bir taahhüt yapılması halinde bu işlemin doğuracağı masraflar bütçeye dahil edilmelidir).
· Eğer yaş, cinsiyet, gelir düzeyi gibi kişisel sorular sorulursa bunların sorulma nedeni ve bilgilerin niçin gerekli olduğu açıklanmalıdır.
· Cevap prosedürleri basitleştirilmeli, dönüş adresi yazılı ve pulu yapıştırılmış zarflar kullanılmalıdır.
· Sorular mümkün olduğunca kısa tutulmalı, yalnız ihtiyaç duyulan bilgileri sağlayacak sorular sorulmalıdır.
· Cevaplayıcılara soruları cevaplayabilecekleri yeterli alan ve sorular arasında yeteri kadar boşluk bırakılmalıdır.
· Teşvik kullanılabilir. Teşvikler doğru kullanılmaları halinde cevaplanmama oranının azalmasına neden olmaktadır. Örnek: Anket formu ile birlikte kalem gönderilmesi.
· Anketin zamanında araştırmacıya ulaşmaması halinde hatırlatma mesajları gönderilebilir. Bu mesajlar kısa ve açıklayıcı olmalıdır. Ayrıca ilk hatırlatma mesajı ile birlikte soru formunun yeni bir kopyasının gönderilmesi yararlı olacaktır (Cevaplayıcının soru formunu kaybetmiş olabileceği göz önüne alınırsa).
Görüşmeler
Anketörlerin Bulunması: Anketörler mümkün olduğunca cevaplayıcılara benzer özelliklerde olmalıdırlar. Çok gösterişli kıyafetlerden, saç modellerinden vb. kaçınılmalıdır. Örneğin ergenlik çağındaki kızların sigara içme sebeplerinin araştırıldığı bir ankette, anketörler genç kızlar arasından seçilebilir.
Anketörlerin konuşma şekilleri de aynı derecede önemli diğer bir konudur. Anlaşılmadık aksan ve hitabet şekilleri soruların yanlış anlaşılmasına ve istenmeyen tepkilere yol açabilir. Bu durum özellikle telefon anketlerinde son derece önemlidir.
Ayrıca anketörün sorulara ve cevaplayıcıya yönelik tutumlarının anket sonuçlarını etkileyeceği göz ardı edilmemelidir. Eğer anketör yaptığı işi önemsemez ve bunu belli ederse, anket sonuçlarının bu durumdan zarar görmesi kaçınılmazdır.
Anketörlerin Eğitilmesi: İyi bir telefon görüşmesi ya da karşılıklı görüşmenin anahtarı, tüm anketörlerin kendilerinden ne beklendiğini anlamalarını ve tüm soruları aynı şekilde ve hemen hemen aynı sürede sormalarını sağlayacak bir eğitimdir.
Eğitilen anketör sayısı iki de olsa yirmi de olsa eğitimin tüm anketörlerin bir araya getirilerek yapılması önemlidir. Bu tür toplantıların en büyük avantajı, standart bir terminoloji geliştirilerek herkesin aynı şekilde düşünmesini sağlaması ve problemlerin paylaşılmasına imkan vermesidir. Eğer anketörlerden eğitimin yapılacağı mekana gelmeleri isteniyorsa yol masrafları mutlaka karşılanmalıdır.
Eğitimin yapıldığı mekanda anketörlerin oturabilmeleri, yazı yazabilmeleri ve onlardan istenen diğer aktiviteleri yapabilmeleri için gerekli şartlar sağlanmalıdır. Eğer anketörlerden pratik yapmaları isteniyorsa, eğitim mekanının grupların birbirini rahatsız etmeden uygulama yapabilecek kadar büyük olması gerekecektir. Bunun için ek odalardan istifade edilebilir.
Anketörlerin ihtiyaç duydukları tüm bilgiye sahip olduklarından emin olmanın en etkili yolu ise bir el kitabının hazırlanmasıdır.bu kitapta anketörlerin yapacakları faaliyetlerin ne zaman, nerede, niçin ve nasılları açıklanabilir.
Anketin Uygulanması: Aşağıda anket uygulamaları ile ilgili eğitimlerde vurgulanması gerekli bir takım ipuçları verilmiştir.
1. Görüşmeyi kimin yaptığını açıklayan kısa bir giriş yapın (“Benim adım Türker Baş, Kara Harp Okulu Öğretim Üyesiyim”), anketin niçin yapıldığını anlatın (“X programından duyduğunuz memnuniyet düzeyini ölçmek için bir anket yapıyoruz.”), cevaplayıcının nasıl seçildiğini açıklayın, (“anketi X hizmetinden son iki ay içerisinde yararlananlar arasından rasgele seçtiğimiz 450 kişiye uyguluyoruz” ve cevapların gizli tutulup tutulmayacağına ilişkin bilgi verin (“adınız sizin yazılı izniniz olmaksızın kullanılmayacaktır”).
2. Görüşme yapılan kişiyi anketin ve vereceği cevapların önemini anlatın. İnsanlar konun önemli olduğuna inanırlarsa işbirliği yapma olasılıkları artacaktır.
3. Görüşme sırasında esneklik son derece önemlidir. Her ne kadar tüm soruların planlandığı şekilde ve sürede sorulması esas olsa da bazı cevaplayıcıların soruları duymakta ve anlamakta güçlük çektiği anlar olabilir. Bu gibi durumlarda yavaşlanmalı ve gerektiğinde sorular tekrar edilmelidir.
4. Anketi uyguladığınız kişinin yanında başkalarının olmamasını sağlayın. Diğer insanların varlığı verilecek cevapların farklılaşmasına yol açabilir.
5. Soruları anket formundaki haliyle değiştirmeden sorunuz. Soruların tüm cevaplayıcılara aynı şekilde sorulması önemlidir. Aksi taktirde sonuçlar karşılaştırılabilir olmaktan uzaklaşacaktır.
6. Anketörler eğitimlerde verilen ve anket formlarında yazan tüm talimatlara uymalıdırlar.
Uygulamanın Gözlemlenmesi: Anket neticesinde mümkün olan en doğru cevapların alındığından emin olabilmek için, görüşmelerin genel bir gözleminin yapılması gerekir. Bu gözlem anketörlerle toplantılar yapılarak ya da anketörlerden yaptıkları faaliyetleri gösteren standart bir kontrol listesi oluşturmaları istenerek sağlanabilir. Eğer mümkünse, anketörlerin yaptıkları karşılıklı görüşmelere katılınabilinir ya da telefon görüşmelerine nezaret edilebilir.
Anket sırasında ortaya çıkabilecek muhtemel problemleri önlemek içinse aşağıdaki tavsiyelerden bir ya da birkaçı takip edilebilir.
· Görüşme sırasında anketörlerin karşılaştıkları sorunlara çözüm arayabilecekleri bir irtibat telefonu tesis edin.
· Anket ile ilgili temel bilgiler içeren basit ve kapsamlı el notları dağıtın.
· Anketörlerin yaptıkları faaliyetleri takip edebilecekleri bir program /çalışma takvimi hazırlayın.
Anketörlere görsel yardımcı malzemeler verin. Görsel yardımcı malzemeler özellikle anket sorularını tam olarak anlayamayacak kadar dil problemi olan kişilerle yapılacak görüşmelerde son derece yararlıdır. Görsel malzemeler ayrıca fikirleri açıklamak ve herkesin aynı tepkileri verdiğinden emin olmak için kullanılabilir. Örneğin insanların ekonominin gelişip gelişmediği hakkındaki düşüncelerini öğrenmek istiyorsunuz. Herkesin aynı verilere dayalı olarak soruları cevaplandırdığından emin olabilmek için, konu ile ilgili son iki yılda gazetelerde yayınlanan grafik ve tablolar cevaplayıcılara gösterilebilir. Görsel araçlar toplum planları ile ilgili anketlerde de kullanılabilir. Anketör farklı planları göstererek, cevaplayıcıya her bir plan hakkındaki düşüncelerini sorabilir.
| 
Anasayfa
