Bilgi Bankası » Anket Hata Kaynakları
Hemen hemen ankette çok sayıda hata kaynağı bulunmaktadır. Hatta kusursuz bir anket hazırlamanın mümkün olmadığı söylenebilir. Tabi ki bazı anketler diğerlerinden daha iyidir, fakat en iyi anket dahi bir takım kusurlar içerir. Çünkü anket ile elde edilen bilgiler, bir dizi işlemin sonucudur. Bu işlemlerde yapılacak herhangi bir değişiklik, hatta anket formunun kağıdının renginin değiştirilmesi, farklı sonuçların elde edilmesine neden olacaktır. Bununla birlikte, anketlerin hepsinin hata içermesi, her türlü hataya göz yumulabileceği şeklinde yorumlanmamalıdır.
Çok farklı tür ve derecede hatalar vardır ve bunların bazıları diğerlerine göre az zarar verir. Rastlantısal özellik gösteren hatalar kısmi olarak birbirini dengeleyebilmektedir. Rastlantısal olmayan hata kaynakları ise zararlı olabilmektedir. Bazı durumlarda ise bu hatalar ölçülebilmekte ve etkileri azaltılabilmektedir. En azından bu anket araştırmacısının amacıdır.
Hata Kaynakları Detaylı Bir Listesi
Bazı hata kaynakları örnekleme yapılmadığı, hedef kitlenin tümü uygulamaya dahil olduğu durumlarda etkilidir. Diğerleri ise örneklemeden kaynaklanmaktadır. Birinci gruptaki hata kaynakları pratikte örnek büyüklüğünden bağımsız değildir. Ve örnek büyüklüğü arttıkça bunlarında etkileri artar.
Ayrıca hata kaynakların her birini, değerlerinden bağımsız düşünmek de mümkün değildir. Örneğin anketörden kaynaklanan hataları, dikkatsizce ve organize edilmemiş olan uygulamalarından ayırmak mümkün olmayabilir. Aynı şekilde soruları uygun dizayn etmedeki başarısızlığın, sonuçların yorumlamasındaki hatalardan ayrılması güçtür.
Aşağıdaki listede bu hata kaynakları, araştırmacıya en fazla yarar sağlayacak şekilde verilmeye çalışılmıştır. Bunlardan bir çoğunun dikkatli bir planlama kontrol edilebilir ve etkileri ölçülebilir.
Hata Kaynakları
1. Anket amacını ortaya koymada ve araştırma problemini tanımlamadaki başarısızlık.
2. Hangi istatistik verileri ihtiyaç duyulduğunu belirlemede başarısızlık; Ne tür verilere, hangi formda ihtiyaç duyulmaktadır?
3.Cevaplayıcıların isteksizlikleri, bilgi yetersizlikleri yada soruyu anlayamamalarından kaynaklanan hatalar.
4.Tanımlardaki belirsizliklerden ve sorularda birden fazla anlama gelen kelimelerden kaynaklanan hatalar.
5. Duygusal kelimelerin, yönlendirici soruların kullanımından kaynaklanan hatalar.
6. Soru formu kötü dizayn edilmesi ve basılmasından kaynaklanan hatalar; Cevaplayıcının yanlış yeri doldurması, soru formunu bir kenara atıp cevap vermemesi vb.
7. Hedef kitleyi yeterli hassasiyetle tanımlama ve tatmin edici bir çerçeve oluşturmadaki başarısızlık.
8. Cevaplama sürecinden kaynaklanan hatalar; Cevaplayıcı defalarca aranmasına rağmen, evinde bulunamayabilir, bilgi vermeyi reddedebilir, soru formunu araştırmacıya göndermeyebilir, anketörle olan randevusuna gelemeyebilir vb.
9. Geç gelen soru formlarından kaynaklanan hatalar.
10. Bilinçli yada bilinçsiz cevaplama hataları; Doğru olmayan bilgi girişleri (yanlış yere yazma, hatalı kodlama), hatırlamada güçlük çekme, tam olarak hatırlayamama, yanlış hatırlama, doğru cevap vermede isteksiz davranma vb.
11. Anketörün yönlendirmesi; Anketörlerin cevapları soru formuna aktarırken inançları ve önyargıları doğrultusunda bilinçli ve bilinçsiz değişiklikler yapması, anketörün cevaplayıcıyla iyi bir iletişim kuramaması ve bunun sonucunda çok sayıda sorunun hatalı yada eksik cevaplanması, cevaplayıcının anketörü memnun edeceğini düşündüğü cevaplara yönelmesi vb.
12. Kişisel endişeler; İnsanlar genellikle, verecekleri cevapların uzun vadede kendilerini nasıl etkileyebileceğini düşünürler. Ayrıca görüşlerinin farklı yorumlanacağını düşünerek doğru yorumun yapılmasını sağlayacak şekilde değiştirme eğilimine görebilirler.
13. Evrenin tanımını anlamadaki başarısızlık; Dahil edilmesi gerekmeyen kişi yada grupları dahil etme, dahil edilmesi gerekenleri ise dahil etmeme.
14. Anketör hataları; Kendine tahsis edilen alanın sınırlarını aşma, görevini tam olarak tamamlamada başarısızlık, kendini tanıtma ve soruları aktarmada başarısızlık, evlerinde olmayan cevaplayıcıları bulmak için fazla çaba harcamama (telefon, tekrar ziyaret, not bırakma vs. yöntemlerini kullanmama ), konu hakkında bilgi sahibi olmayan ailenin diğer bir ferdine anket uygulama, adreslere gitmeden tüm anket formlarını kendisinin doldurması, bilgileri eksik ve hatalı girme vb.
15. Dikkatsiz ve düzensiz tasarlanmış süreçler; Hatalı talimatlar ve tanımlar, uygun olmayan süpervizör ve anketörlerin seçilmesi, hatalı yada yetersiz eğitim, tanımlanan evrenin kapsamındaki bazı yerlerin araştırmaya dahil edilmemesi, evrene dahil olmayan yerlerde araştırma yapılması vb.
16. Elde edilen sonuçları etkin bir şekilde sunmadaki başarısızlık; özelliklerin sınıfların hatalı seçilmesi, çok az ya da çok fazla veri kullanımı vb.
17. Verilerin işlenmesin de yapılan hatalar; Kodlama, edit etme, hesaplama, sayma, birleştirme.
18. Sonuçların yorumlanmasındaki hatalar; Tanımları anlamadaki hatalar, örnekleme hatalarını hesaplanması ve diğer hata türleri hakkında bilgi vermede hatalar, alan çalışması yada verilerin işlenmesindeki zorlukları anlamada başarısızlık, küçük rakamlara çok fazla güven duyma (küçük örnekler), bilimsel temele dayamayan tahminler yapma, elde edilen sonuçları araştırmanın kapsamı dışındaki evrenlere de genelleme vb.
19. Örnekleme hatları; Örneklemin rastlantısal olarak belirlenmemesindeki hatalar, çerçeve sınırlarını aşma, sorun çıkartan bir cevaplayıcıyı örneklemin dışına atma vb.
20 Evreni yeterli hassasiyetle tanımlama ve tatmin edici bir çerçeve oluşturmadaki başarısızlık;
21 Cevaplanmamadan kaynaklanan hatalar; Cevaplanmama oranının yüksek olması, anketi cevaplayanlarla cevaplamayanların ankete konu olan özellik açısından farklılık göstermeleri.
Anasayfa
