Bilgi Bankası » SPSS - Çok Faktörlü Varyans Analizi
Eğer birden fazla bağımlı değişkenin (performans, tatmin düzeyi, başarı notu vb.), birden fazla bağımsız değişken (cinsiyet, gelir düzeyi, mezun olunan okul vb.) göre farklılaşma durumunu aynı anda incelemeniz gerekiyorsa çok faktörlü varyans analizi yöntemini kullanabilirsiniz.
Şimdi Çok Faktörlü Varyans Analizinin nasıl uygulandığını bir örnek üzerinde inceleyelim.
Örnek: Bir işletmede çalışan personelin performansları ve tatmin düzeyleri cinsiyet ve gelir durumlarına göre farklılık göstermekte midir?
Çok Faktörlü Varyans Analizi için aşağıdaki mönüleri kullanın:
ANALYZE » GENERAL LINEAR MODEL » MULTIVARITE
Karşınıza yukarıdaki Multivarite iletişim penceresi gelecektir. Bu iletişim kutusuna karşılaştıracağınız değişkenleri (Örnekte, performans ve tatmin düzeyi) Dependent Variables, gruplandırmada kullanacağınız değişkenleri (Örnekte, cinsiyet ve gelir) Fixed Factor(s) kutusuna aradaki okları kullanarak gönderin. Daha sonra options tuşunu tıklayarak karşınıza gelen Mulitivare: Options iletişim kutusunda yer alan Descriptive statistics seçeneğini işaretleyin. Sırasıyla Continue ve OK tuşlarını tıklayın. Aşağıdakilerin benzeri tablolar elde edeceksiniz.
Descriptive Statistics tablosunda çalışanların performans ve tatmin düzeylerinin cinsiyet ve gelir düzeylerine göre değişimi verilmiştir. Bu tablodan çalışanların performans ve tatmin düzeylerinin cinsiyet ve gelir düzeylerine göre farklılık gösterdiği gözlenmektedir. Ancak gözlenen farklılıkların anlamlı olup olmadığını belirlemek içinse Tests of Between-Subjects Effects tablosunu incelememiz gerekir.
Tablonun anlamlılık sütunundaki değerlerden Performans ve tatmin düzeyinin cinsiyete bağlı değişiminin (p = 0,597, p = 0,08; p > 0,05) istatistiksel olarak anlamlı olmadığı, performans ve tatmin düzeyinin gelir düzeyine bağlı değişiminin ise (p = 0,002, p = 0,014; p < 0,05) istatistiksel olarak anlamlı olduğu anlaşılmaktadır. Bunun yanında cinsiyet ve gelir değişkenlerinin gerek performans, gerekse tatmin düzeyi üzerindeki ortak etkisinin (p = 0,353, p = 0,258; p > 0,05) istatistiksel olarak anlamlı olmadığı gözlenmektedir.
Anasayfa
